mt961013 (mt961013) wrote,
mt961013
mt961013

Bukti penghayatan nilai wasatiyyah

PERLEMBAGAAN Persekutuan yang digubal menjelang kemerdekaan Ta­nah Melayu jelas mengandungi nilai-nilai wasatiyyah iaitu berlaku adil kepada semua kaum, berimbang dan sederhana dalam amalan dan tindakan.


Perlembagaan ini yang diguna pakai sejak negara mencapai kemerdekaan hingga kini mengekalkan peruntukan penting se­perti kewarganegaraan, hak istimewa kaum Melayu dan bukan Melayu, agama dan bahasa, serta hak asasi manusia.

Persetujuan dan persefahaman antara kaum di Malaysia di bawah kontrak sosial diikat kuat dalam Perlembagaan Persekutuan. Kontrak sosial yang diterima pemimpin pelbagai kaum di Malaysia mengamalkan prinsip wasatiyyah yang mempunyai nilai kesederhanaan dan keseimbangan bagi membina perpaduan di kalangan masyarakat.

Di bawah kepimpinan Datuk Seri Najib Tun Razak, Gagasan 1Malaysia: Rakyat Didahulukan, Pencapaian Diutamakan diperkenalkan. Bagi menentukan hala tuju ummah dalam menghayati 1Malaysia, Perdana Menteri menyarankan pendekatan wasatiyyah iaitu kesederhanaan, berimbang, adil dan cemerlang.

Untuk mengetahui kejayaan penghayatan nilai-nilai wasatiyyah dalam pentadbiran Malaysia, beberapa kaedah penting dijadikan panduan dan rujukan antaranya Pia­gam Madinah, Maqasid al-syari'ah, siyasah, syar'iyyah, fiqh al-aulawiyyat dan hikmah. Dalam Piagam Madinah, terdapat nilai toleransi (al-samahah) Rasulullah SAW.

Begitu juga kepentingan maqasid al-syari'ah dalam pentadbiran untuk menentukan perkara daruriyyat, hajjiyyat dan tahsiniyyat atau kamaliyyat dalam urusan menjaga agama, jiwa, akal, keturunan dan harta. Manakala siyasah syar'iyyah, fiqh al-aulawiyyat dan hikmah juga pen­ting dalam pemerintahan dan pentadbiran untuk memberi kelulusan bagi menentukan sesuatu keputusan oleh pemerintah dan pentadbiran berdasarkan maslahah dan kepentingan awam.

Di Malaysia, agama Islam adalah agama Persekutuan, manakala penganut agama lain bebas mengamalkan agama masing-masing. Penerimaan agama seperti ini satu amalan yang dilakukan oleh Rasulullah SAW dan para sahabat menurut Piagam Madinah. Orang bukan Islam tidak terjejas kedudukan dan hak mereka sebagai rakyat Madinah. Dokumen ini merupakan bukti konkrit bagaimana orang Islam dan bukan Islam dapat hidup bersama dan setiap orang menikmati hak masing-masing.

Oleh itu nilai-nilai wasatiyyah tidak menghalang kerukunan hidup bersama orang Islam dengan orang bukan Islam kerana Islam dengan jelas mengiktiraf hakikat kewujudan masyarakat majmuk sesebuah negara. Malah konsep kongsi kuasa seperti diamalkan di Malaysia tidak bercanggah dengan nilai-nilai wasatiyyah Islam bahkan memberi impak yang cukup besar sehingga hampir tiada kekacauan dan konflik yang berlaku akibat salah faham agama.

Sebenarnya penghayatan nilai-nilai wasatiyyah dalam pentadbiran Malaysia bermula secara tidak langsung sejak sekian lama bertujuan menghayati perpaduan dan mewujudkan keharmonian.

Nilai kesederhanaan dalam politik Tanah Melayu menyaksikan hak kerakyatan yang asalnya milik mutlak orang Melayu turut diberi kepada kaum pendatang yang dibawa oleh penjajah British terdiri daripada orang Cina dan India yang bermastautin atau lahir di Tanah Melayu selepas merdeka. Dengan itu memberi kesan kepada pertambahan peratusan populasi bukan Melayu secara mendadak di sekitar 44% pada beberapa tahun pertama selepas merdeka.

Dasar kerakyatan ini menunjukkan de­ngan jelas penghayatan pemerintah dan masyarakat terhadap konsep kesederhanaan dalam politik dan pentadbiran dengan matlamat menjamin kestabilan dan keutuhan sebuah negara berbilang bangsa, agama dan budaya.

Menurut Dr. Chandra Muzaffar, bukti kukuh tentang prinsip wasatiyyah diamalkan dalam pentadbiran Malaysia boleh dirujuk dengan jelas melalui Perlembagaan Persekutuan, yang secara adil menyeimbangkan kedudukan Islam sebagai agama Persekutuan tanpa mengetepikan peranan agama lain; kedudukan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan, tanpa melupakan peranan bahasa lain; dan kedudukan istimewa kaum Melayu dan Bumiputera Sabah dan Sarawak tanpa menafikan kepentingan sah kaum-kaum lain.

Keseimbangan ini juga boleh dilihat me­lalui aspek-aspek lain dalam Perlembagaan seperti hak asasi manusia yang diiringi ke­seimbangan dalam ketenteraman awam atau kekuasaan Kerajaan Persekutuan diimbangi oleh kekuasaan kerajaan negeri.

Merujuk kepada Perlembagaan Persekutuan, Islam adalah agama bagi Persekutuan dan hak mengendalikan hal-ehwal Islam diberikan kepada raja-raja dan kerajaan-kerajaan Negeri. Penglibatan raja-raja, kerajaan negeri dan Persekutuan dalam bidang ini bermula sebelum merdeka. Antara aktiviti dan program penting yang dijalankan termasuk mengadakan sistem sekolah agama, sistem undang-undang mahkamah syariah, pembinaan surau dan masjid, pungutan dan pengurusan zakat fitrah dan baitulmal.

Setelah negara mencapai kemerdekaan, aktiviti keagamaan dipertingkatkan termasuk mengadakan Majlis Tilawah al-Quran peringkat kebangsaan dan antarabangsa yang telah mengharumkan nama negara di kalangan negara Islam.

Dalam dekad 70-an, kesedaran baru timbul di dunia Islam umumnya dan di Malaysia khususnya tentang kemurnian Islam dan peranan yang boleh dimainkan dalam pentadbiran negara. Kerajaan Malaysia terdorong untuk mengukuhkan program mengenai hal ehwal Islam. Justeru, usaha-usaha baru diambil antaranya menubuhkan sekolah menengah agama berasrama penuh, Universiti Islam Antarabangsa, Bank Islam, syarikat insurans Islam dan pengukuhan Bahagian Hal Ehwal Islam, Jabatan Perdana Menteri (JPM).

Dasar Penerapan Nilai-Nilai Islam dalam Pentadbiran diperkenalkan pada 1985, iaitu sebahagian usaha kerajaan untuk mema­sukkan unsur-unsur Islam dalam pentadbiran dan kehidupan rakyat Malaysia. Ianya juga bertujuan membimbing pembentukan akhlak yang baik dan positif dalam pentadbiran negara.

Nilai-nilai Islam yang dipilih untuk dijadikan asas dasar ini antaranya amanah, tanggungjawab; ikhlas; dedikasi; sederhana; tekun; bersih; berdisiplin; bekerjasama; berbudi mulia; dan bersyukur. 11 nilai ini dipilih kerana ia boleh diterima sebagai kunci kejayaan dalam menjalankan urusan kehidupan terutamanya dalam pentadbiran sesebuah negara.

Polisi yang diperkenalkan oleh Dr. Mahathir Mohamad pada 1985 itu bertujuan melahirkan penjawat awam yang mengha­yati nilai-nilai hidup berkualiti dan menjauhi sikap negatif yang menjejaskan mutu pentadbiran Malaysia.

Sebagai permulaan dasar ini ditumpukan kepada anggota perkhidmatan awam. Setelah berlaku rusuhan kaum pada 13 Mei 1969, kerajaan sedar peri pentingnya perpaduan di kalangan rakyat yang terdiri daripada pelbagai kaum, agama dan budaya, lalu menjadikan Perpaduan Nasional sebagai matlamat utama Dasar Ekonomi Baru (DEB) yang dilancarkan pada 1971.

Apabila DEB berakhir pada 1990, perpaduan yang diingini itu belum tercapai sepenuhnya. Justeru pada 1991, Dr. Mahathir selaku Perdana Menteri pada masa itu, memperkenalkan Wawasan 2020 yang berteraskan konsep bangsa Malaysia. Bagi memastikan lagi perpaduan dapat dicapai dengan jayanya, maka Najib pula memper­kenalkan konsep 1Malaysia.

Konsep 1 Malaysia baik dalam memupuk persaudaraan dan perpaduan penduduk Malaysia tanpa mengira perbezaan kaum, agama dan budaya - dua unsur yang sangat penting bagi keutuhan negara.

Persaudaraan boleh diasaskan kepada dua konsep iaitu persaudaraan Islam dan persaudaraan kemanusiaan. Kedua-duanya boleh dilaksanakan di kalangan masyarakat di pejabat, tempat kerja, tempat belajar dan lain-lain.

Nilai wasatiyyah tidak mengajar orang ramai membenci sesama manusia, walaupun ada perbezaan akidah, fahaman dan anutan. Sikap menghina agama lain adalah ditegah walaupun umat Islam yakin kesahihan agamanya namun mereka tidak dibenarkan menghina agama lain.

Teguran dan nasihat yang konstruktif, selain perbezaan pendapat dalam pentadbiran dan politik diberi tumpuan utama demi maslahat kebaikan komuniti, masyarakat dan negara.

Ummah akan hancur jika persaudaraan dan perpaduan lebur. Dr. Abdullah Md. Zain: ialah Penasihat Agama kepada Perdana Menteri merangkap Pengerusi Institut Wasatiyyah Malaysia.   Utusan/Rencana/20140807

Tags: wasatiyyah
Subscribe

  • Post a new comment

    Error

    Anonymous comments are disabled in this journal

    default userpic

    Your IP address will be recorded 

  • 0 comments